غدیر
معنای اصلی زندگی اسلامی قبول امر ولایت در اعتقاد و عمل است همچنان که پیامبر (ص) در این خطبه فرمودند: «اللهمَّ إِنَّکَ أَنْزَلْتَ الْآیَةَ فی عَلِی وَلِیِّکَ عِنْدَتَبْیینِ ذالِکَ وَنَصْبِکَ إِیّاهُ لِهذَا الْیَوْمِ: (الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتی وَ رَضیتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ دیناً)، (وَ مَنْ یَبْتَغِ غَیْرَالْإِسْلامِ دیناً فَلَنْ یُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِی الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرینَ). اللهمَّ إِنِّی أُشْهِدُکَ أَنِّی قَدْ بَلَّغْتُ» معبودا! تو خود در هنگام برپاداشتن او و بیان ولایتش نازل فرمودی که: «امروز آئین شما را به کمال، و نعمت خود را بر شما به اتمام رساندم، و اسلام را به عنوان دین شما پسندیدم.» «و آنکه به جز اسلام دینی را بجوید، از او پذیرفته نبوده، در جهان دیگر در شمار زیانکاران خواهد بود.» خداوندا، تو را گواه میگیرم که پیام تو را به مردمان رساندم.
پیامبر اکرم (ص) تأکید میکنند که تکمیل دین به وسیله امامت است و عدم قبول امر امامت و ولایت نابود شدن تمام اعمال است: «مَعاشِرَالنّاسِ، إِنَّما أَکْمَلَ الله عَزَّوَجَلَّ دینَکُمْ بِإِمامَتِهِ. فَمَنْ لَمْ یَأْتَمَّ بِهِ وَبِمَنْ یَقُومُ مَقامَهُ مِنْ وُلْدی مِنْ صُلْبِهِ إِلی یَوْمِ الْقِیامَةِ وَالْعَرْضِ عَلَی الله عَزَّوَجَلَّ فَأُولئِکَ الَّذینَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ (فِی الدُّنْیا وَالْآخِرَةِ) وَ فِی النّارِهُمْ خالِدُونَ، (لایُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَلاهُمْ یُنْظَرونَ)» هان مردمان! خداوند عزوجل دین را با امامت علی تکمیل فرمود. اینک آنان که از او و جانشینانش از فرزندان من و از نسل او - تا برپایی رستاخیز و عرضه بر خدا - پیروی نکنند، در دو جهان کردههایشان بیهوده بوده در آتش دوزخ ابدی خواهند بود، به گونهای که نه از عذابشان کاسته و نه برایشان فرصتی خواهد بود.
با این تعبیرات محکم به خوبی مشخص میشود که اصلیترین بُعد سبک زندگی اسلامی در ارتباط با غدیر، ولایتپذیری است. به بیان دیگر انجام تمام واجبات و ترک تمام محرمات هیچ فایدهای ندارد در صورتی که انسان در سایهسار ولایت قدم برندارد. بنابراین زندگی اسلامی در غدیر خم در ارکان اعتقادی محکم پایهگذاری میشود و اعتقاد به این اصول اعتقادی منشأ انجام اعمال صالح و رسیدن به حیات طیبه خواهد بود که خداوند به آن وعده داده است.
*عضو هیئت علمی گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه شهرکرد