آیا ترامپ بعد از اولین مذاکرات با ایران تحریمها را بیشتر کرد؟
1) آیا ترامپ بعد از اولین مذاکرات با ایران تحریمها را بیشتر کرد؟
جواب کوتاه: بله. در همان زمان که مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در عمان برگزار شد، دولت ترامپ تحریمهای گستردهتری علیه ایران اعمال کرد — از جمله علیه نفتکشها، شرکتهای مرتبط با تجارت نفتی ایران و مسوولان مرتبط — حتی زمانی که مذاکرات هنوز ادامه داشت.
این اقدام شامل تحریم مستقیم چندین کشتی (ناوگان سایه) بود که آمریکا ادعا میکرد در انتقال نفت ایران نقش دارند، و همچنین افراد و شرکتهای واسطه که کمک میکردند ایران نفت و فرآوردههای نفتی خود را بفروشد یا انتقال دهد.
2) چرا ترامپ همزمان با مذاکرات تحریمها را افزایش داد؟
🔥 الف) فشار سیاسی — «ابزار چانهزنی» در مذاکرات
دولت ترامپ از همان ابتدا سیاست خود را ترکیبی از دیپلماسی و فشار سخت تعیین کرد، نه تنها مذاکره بدون «بهدست آوردن امتیازات ملموس». تحلیلگران غربی میگویند این تحریمها بخشی از استراتژی فشار حداکثری بود تا تهران را مجبور به امتیازدهی کند.
در واقع، آمریکا در کنار میز مذاکرات، میخواست به ایران نشان دهد:
✅ گزینههای فشار اقتصادی هنوز فعالند
✅ در صورت عدم توافق یا ادامه فعالیتهای حساسیتبرانگیز، تحریمها تشدید میشود
➡️ این پیام برای تشویق تهران به پذیرش شروط سختتر بوده — حتی در حالی که مذاکرات ادامه دارد.
🔥 ب) مقابله با «شبکههای فرعی نفتی» (توسعه دور زدن تحریمها)
تحریمهای جدید برای هدف قرار دادن آن چیزهایی بود که آمریکا آنها را «شبکههای فرعی نفتی» مینامد — کشتیها و شرکتهایی که به انتقال نفت ایران کمک میکنند، حتی در شرایط تحریم. چون نفت همچنان مهمترین منبع درآمد اقتصادی ایران است، آمریکا خیال داشت با فشار بر این شبکهها، درآمدهای تهران را کاهش دهد و قدرت چانهزنی خود را بالا ببرد.
🔥 پ) فشار به رژیم برای پاسخ به اعتراضات داخلی ایران
وزارت خارجه آمریکا همچنین اعلام کرد که تحریمها بخشی از واکنش به نقش حکومت ایران در سرکوب اعتراضات داخلی است، و هدف آن محدود کردن منابعی است که ایران برای «سرکوب و فعالیتهای مخرب» استفاده میکند.
این پیام دو لایه دارد:
آمریکا از اعتراضات داخلی حمایت میکند
تا زمانی که دولت ایران سیاست سرکوب را ادامه دهد، فشار اقتصادی هم ادامه خواهد یافت
3) آیا این تصمیم با مذاکرات در تضاد بود؟
این سؤال مهم است، چون بهنظر میرسد مذاکرات در عمان در حال پیشرفت بودند و ایران هم شروع به گفتگو با آمریکا کرده بود.
🔹 پاسخ: نه لزوماً تضاد قطعی.
تحلیلگران در رسانههای بینالمللی میگویند تحریمها و مذاکرات همزمان هستند چون آمریکا در حال پیگیری فشار اقتصادی بهعنوان اهرم چانهزنی و گفتوگوی محدود برای کاهش تنش نه حل کامل بحران است.
یعنی آمریکا از یکسو میز مذاکره را باز گذاشت، ولی از سوی دیگر:
📍 خط قرمزهایی تعیین کرد
📍 تلاش کرد هزینه اقتصادی ایران را افزایش دهد
📍 پیام داد که بدون تغییر رفتارهای اصلی (مانند برنامه هستهای یا کمک به گروههای منطقهای) هیچ توافق سودمندی ممکن نیست
این رویکرد در سیاست خارجی آمریکا، خصوصاً دوره ترامپ، کاملاً آشناست: «فشار همزمان با گفتوگو».
4) چه تحریمهایی اعمال شد؟ (عددها و جزئیات)
در این دوره از تحریمها، آمریکا موارد زیر را اعلام کرد:
🔹 تحریم ۱۴ کشتی بهعنوان «ناوگان سایه» که نفت ایران را منتقل میکنند یا در اقتصاد نفتی ایران نقش دارند.
🔹 تحریم مدیران و شرکتهای سازماندهنده این شبکه نفتی در کشورهای مختلف.
🔹 همچنین اقدامات دیگری علیه افراد، شرکتها و نهادهایی که به انتقال نفت ایران کمک کرده بودند (از امارات تا هندوستان و پاناما) اعمال شد.
5) آیا این تحریمها تاثیر اقتصادی داشت؟
بدیهی است که تحریمهای نفتی و هدف گرفتن خط انتقال نفت یکی از شدیدترین ابزارهای فشار اقتصادی است، چون:
📌 نفت بزرگترین منبع درآمد دولت ایران است
📌 محدود کردن صادرات نفت یعنی کاهش ارزآوری
📌 فشار بر بازارهای بینالمللی و شرکتهای کشتیرانی باعث فشار مالی مستقیم میشود
تحلیلهای پیشین نشان دادهاند که در دورهای قبلی فشار حداکثری، تحریم نفت و کشتیها باعث شده صادرات نفت ایران به طرق سنتی کاهش یابد و ایران به روشهای پیچیدهتری برای فروش نفت متوسل شود که هزینهبر و پرریسک هستند.
6) آیا راه دیگری هم بود؟
این سؤال سیاسی است و تحلیلها متفاوت:
✔ برخی تحلیلگران میگویند آمریکا باید تحریمها را کنار مذاکرات بگذارد تا اعتمادسازی بیشتر شود.
✔ گروهی دیگر معتقدند فشار اقتصادی باید بخشی از استراتژی باشد چون تهران را به امتیاز بیشتر وا میدارد.
در عمل، دولت ترامپ تصمیم گرفت هر دو را همزمان دنبال کند: مذاکره + فشار حداکثری.
نتیجهگیری: ۵ دلیل اصلی تحریمهای جدید آمریکا علیه ایران
🎯 فشار حداکثری برای چانهزنی در مذاکرات
🚢 هدف قراردادن شبکههای نفتی و کشتیها برای کاهش درآمد نفتی ایران
🗣️ پیام سیاسی به تهران درباره سرکوب اعتراضات داخلی
💼 فشار بر شرکتها و واسطههای بینالمللی برای قطع تعامل با ایران
🤝 استراتژی دوگانه — مذاکره + تحریم همزمان برای رسیدن به اهداف آمریکا